علف هرز چیست؟

محققین موسسه تحقیقات پسته کشور موفق به شناسایی یک عامل کنترل بیولوژیکی بالقوه برای مبارزه با علف هرز کرزا شدند

بر اساس تحقیقات به عمل آمده در زمینه گسترش روشهای مبارزه و کنترل بیولوژیکی عوامل خسارت زا در حوزه کشاورزی، با همکاری محققین موسسه تحقیقات پسته کشور و موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور، قارچ Puccinia tuyutensis speg. به عنوان یک عامل کنترل بیولوژیک بالقوه جهت کنترل علف هرز کرزا مورد شناسایی قرار گرفت.

حمید هاشمی راد، عضو هیئت علمی بخش تحقیقات گیاهپزشکی موسسه تحقیقات پسته کشور، در این زمینه اظهار داشت که بر اساس مطالعات انجام شده این قارچ قادر به آلوده کردن تعداد زیادی از بوته های علف هرز کرزا در اکثر نقاط پسته کاری استان کرمان و به ویژه شهرستان رفسنجان می باشد. با توجه به اینکه علفکشهای متداول تاثیر چندانی بر روی این علف هرز ندارند، این قارچ می تواند به عنوان یک عامل بالقوه کنترل کننده بیولوژیک علیه علف هرز کرزا به کار گرفته شود.

لازم به ذکر است که، علف هرز کرزا یا علف مورچه با نام علمی Cressa cretica L. از خانواده
 Convolvulaceae، از جمله علفهای هرز باغهای پسته است که در چند سال اخیر گسترش زیادی در این باغها پیدا کرده و به یکی از معضلات باغداران تبدیل شده است. به دلیل وضعیت خاص برگهای این گیاه که بسیار ریز برگ بوده و دارای مواد مومی و چرب می باشند، علف کشهای متداول قادر به کنترل و از بین بردن آن نیستند و تاکنون نیز علف کش موثری که بتواند این علف هرز را کنترل نماید در منابع معرفی نشده است.    

عنوان: خربزه و آفات مهم آن

مقدمه:

میوه ای است شیرین و لذیذ و خوشبو و کلان . (ناظم الاطباء). میوه خوشبودار کلان چرا که «خر» بالفتح بمعنی کلان و «بزه » بضم موحده و فتح زاء معجمه به معنی میوه شیرین و خوشبودار چون خربزه به نسبت اکثرمیوه ها کلان و خوشبودار است .

گیاه شناسی:

 خربزه گیاهی از خانواده Cucurbitaceae با نام علمی Cucumis melo var.inodorus است.

    بومی آسیا و فلات ایران یکساله ، خزنده که طول ساقه ها به چند متر می رسد تک پایه ، دگرگشن، طالب آب و هوای گرم و خشک که دمای مناسب 25 تا 35 درجه می باشد که کشت و کار آن به دو صورت آبی و دیم بوده که نوسانات آبیاری باعث ترک خوردن میوه ها میشود و نیز دارای 22 توده می باشد، دوران رویش آن نیز کوتاه است و در ظرف 5/2 تا 4 مته محصول آن بدست می آید. 

اصل و منشأ خربزه :

خربزه در حقیقت یک میوه بومی آسیایی است

   بنابراین احتمالاً این میوه در چند هزار سال پیش از آسیا به ممالک دیگر دنیا برده شده است. رومی های قدیم، و احتمالاً یونانی ها همان اندازه که ما حالا به این میوه علاقه داریم، آن را دوست داشته اند. اولین کشوری که در قرون اخیر اقدام به کشت خربزه کرده، کشور فرانسه در حدود 300 سال پیش بود.

انواع خربزه های معروف ایران و هند:

-خربزه بشقابی

-خربزه چارجوی

-خربزه خریفی

-خربزه دود چراغ

-خربزه دور مشعل

-خربزه زرندی

-خربزه مشهدی

-خربزه قمی

-خربزه کدخداحسینی

-خربزه گرگاب

آفات مهم خربزه:

• مگس خربزه
•  عروسک خربزه

مگس خربزه همانند سایر مگسها از راسته دوبالان بوده و همانند سایر دو بالان، دارای 4 مرحله رشدی تخم ، لارو ، شفیره و حشره بالغ می باشد .

کنترل مگس خربزه:

الف) ضد عفونی بذور خربزه      ب ) خاک ورزی    ج ( کشت زود هنگام

د ) جمع آوری محصولات آلوده   ز ( یخ آب زمستانه   ح )  آیش و تناوب زراعی

ه ( کشت خربزه هایی  که آفت رجحان کمتری نسبت به آن دارند

و ( اجرای عملیات شخم ودیسک زدن مزرعه خربزه

مبارزه شیمیایی:

زمان این نوع مبارزه موقعی است که ، میوه ها به اندازه یک گردو شده اند یا به عبارتی شروع سیبچه دهی می باشد . به این ترتیب که :

    باید در 3 نوبت با یکی از سموم حشره کش فسفره کم دوام به میزان توصیه شده با فاصله یک هفته تا 10روز با رعایت تناوب در سموم شیمیایی علیه حشره های کامل آفت ، اقدام به سمپاشی گردد .

در درجه اول به خیار و خربزه و در درجه دوم به هندوانه و کدو خسارت می زند.حشره کامل برگهای گیاه میزبان را سوراخ سوراخ می کند ولی خسارت اصلی مربوط به لارو افت می باشد که طوقه و ریشه گیاه حمله می کند و باعث خشک شدن بوته می شود.

کنترل عروسک خربزه:

   1- کاهش رطوبت خاک یکی از عوامل محدود کننده تفریخ تخم و فعالیت لارو می باشد و بنابراین در مزارعی که کمتر ابیاری می شوند یا از روش پشته کاری و ابیاری نشتی استفاده می شود خسارت افت کمتر می باشد.

2- در صورت لزوم مبارزه شیمیایی استفاده از کاربارین (سوین) یا یکی از سموم فسفره ،و چون لارو افت ریشه خوار است  در زمان کشت از گرانول کلرپیریفوس به میزان 20 کیلو در هکتار علیه لارو استفاده می شود.

پیام ترویجی:

با توجه به مصرف بالای نهاده های مختلف اعم از سم، کود و انرژی در این محصول و مشکلاتی همچون کمبود آب و هزینه های بالای مبارزه با علفهای هرز و نیز به منظور پیش رس کردن محصول می بایست از روشها والگوهای مناسبی همچون کشت گلخانه ای یا زیر پلاستیکی در این محصول استفاده کرد.

     منابع مورد استفاده:

• سبزیکاری دکتر غلامعلی پیوست
• نشریه جهاد کشاورزی تربت جام

• http://daneshnameh.roshd.ir
• http://forum.niksalehi.com
• http://fa.wikipedia.org

پنبه : علائم ونشانه های شناسایی بیماری های پنبه

در اثر  حمله عوامل بیماریزا، بیماریهایی مختلف پنبه بوجود می آید. این بیماریها شامل پوسیدگی بذر ، مرگ گیاهچه ، پژمردگی بوته ، سوختگی برگ ، پوسیدگی قوزه می باشد.

1-     اگر جوانه زنی بذرهای پنبه ضعیف و درست سبز نشوند ،در صورت مناسب بودن دما یا رطوبت، احتمال

کهنه بودن بذر

کشت خیلی عمیق

کشت خیلی سطحی و خشک

فشرده بودن خاک

نزدیکی کود به بذر

پوسیدگی بذر در اثر قارچ  وجود دارد.

2- اگر بذر سالم و بدون عیب باشد ،اما دما یا رطوبت مناسب نباشد . احتمال اینکه

خاک خیلی خشک

خاک خیلی مرطوب

خاک خیلی گرم

خاک خیلی سرد  ویا

پوسیدگی بذر در اثر قارچ  وجود دارد.

علایم و نشانه های بیماری مرگ گیاهچه

1-     ظهور لکه های مرده به رنگ سبز تیره روی کوتیلدون هایا برگهای بذری و سپس تبدیل آنها به رنگ قهوه ای تیره یا سیاه و پیشروی آن به سمت پائین ساقه دیده می شود. عامل بیماری:

بیماری بلایت باکتریایی                                                Xanthomonas malvacearum

2-     لکه های قرمز بزرگ دور تا دور ساقه گیاهچه را فرا می گیرد و موجب مرگ گیاهچه می گردد.

عامل بیماری :آنتراکنوز                         Glomerella gossypii

3-     لکه های پوسیده به رنگ قهوه ای مایل به قرمز تا سیاه روی ساقه گیاهچه در محل یا زیر خط سطح خاک بوجود می آید. عامل بیماری:  Rhizoctonia Solani

گیاهچه 28 روز بعد از کاشت به قارچ R.Solani مقاوم می شود.

علایم و نشانه های بیماری روی برگ

1-     در ابتدا روی برگ لکه های کوچک گرد ، به رنگ قهوه ای ظاهرمی شود و سپس این لکه ها بزرگ شده ووسط آنها به رنگ خاکستری در می آیند.

Alternaria Macrospora                      عامل بیماری:                                            

2-     در ابتدا روی برگ لکه های کوچک به رنگ ارغوانی ظاهر شده و سپس با بزرگ شدن لکه ها به رنگ قهوه ای روشن با حاشیه باریک ارغوانی رنگ در می آیند .  

 عامل بیماری  :                                     :Cercospora gossypina

3-     در ابتدا روی برگ لکه های زاویه ای شکل محدود به رگبرگ های کوچک به رنگ سبز تیره و آبسوخته بوجود می آید و سپس برنگ قهوه ای تیره تا سیاه در می آیند . لکه های کشیده روی رگبرگ و دمبرگ نیز ظاهر می گردد. روی لکه ها ترشحات سفید بوجود می آید.

عامل بیماری  باکتری:                 X.malvacearum                                                                        

علایم و نشانه های بیماری پوسیدگی قوزه

1-     ظهور رنگ قهوه ای تیره روی قوزه های 35 روزه یا بیشتر و ایجاد پوشش سفید یا صورتی روی آنها.                           عامل بیماری :                    Fusariumspp.

2-     پوشش سیاه رنگ مانند سیاهک روی قوزهای کامل واقع در قسمت تحتانی بوته پنبه بوجود می آید. عامل بیماری: Diplodia SPP              

3-     لکه های آب سوخته و پوشش سفید رنگ روی قوزه ظاهر می شود و دیواره قوزه سیاه و چروکیده می گردد.            عامل بیماری:                 Phytophthora Capsici

4-     روی قوزه در ابتدا لکه سبز شفاف تیره به شکل گرد نامنظم بوجود می آید و سپس حاشیه لکه قهوه ای تیره می گردد.عامل بیماری: بلایت باکتریایی

Xanthomonas Malvacearum                                                             

5-     روی قوزه لکه سیاه و آفتاب سوخته به شکل گرد نامنظم دارای حاشیه قرمز مایل به ارغوانی بوجود می آید و در وسط لکه پودر صورتی رنگ ظاهر می گردد.عامل بیماری: آنتراکنوز

اغلب پدیده ریزش غنچه در مزارع پنبه دیده می شود. ممکن است چند عامل موجب ریزش غنچه های پنبه شوند که عبارتند از : تنش آب ، سایه اندازی ( آب و هوای ابری طولانی مدت ) ، کمبود عناصر غذایی ، دمای بالا ، تراکم زیاد بوته ها ، تشکیل قوزه زیاد و خسارت حشرات می باشدبعلاوه ، تشکیل سلول های زایشی در طول نمو غنچه به شرایط محیطی بسیار حساس هستند . رطوبت و دما ی بالا ، کمبود عناصر غذایی ( مخصوصا" بر ) می توانند مانع تولید سلول زایشی شوند که موجب عقیم شدن غنچه گردد که در نهایت ریزش غنچه را در پی خواهند داشت . این عقیمی ممکن است تعداد دانه در قوزه و هم چنین تعداد حفره در قوزه را کاهش دهد. گل و قوزه جوان پنبه نیز ممکن است به دلایل همان عوامل ریزش غنچه دچار ریزش شوند . بطور کلی ، بهر حال حساسیت غنچه ، گل و قوزه نسبت به ریزش می تواند مربوط به سن آنها نیز باشد . احتمال ریزش قوزه جوان در حال تشکیل بیشتر از قوزه از قبل تشکیل شده می باشد.

منبع مورد استفاده :

کرم قوزه پنبه بعلت حمله این آفت به اندام اقتصادی بوته پنبه از قبیل غنچه،گل و قوزه یکی از آفات مهم پنبه می باشد. در منطقه گنبد نسل اول این آفت حدودا" از اوایل بهار بر روی گیاهان زراعی تظیر نخودمعمولی، نخودفرنگی و گوجه فرنگی تخم گذاری می نماید با توجه به مساعد شدن شرایط آب و هوا از نظر رطوبت و گرما وافزایش سطح زیر کشت قابل توجه گوجه فرنگی در این منطقه، جمعیت نسل اول این آفت فعالیت خود را روی بوته های گوجه فرنگی شروع نموده و با ظهور اندام غنچه روی بوته های پنبه پروانه های نسل دوم کرم قوزه بتدریج ظاهر گشته وبسته به شرایط محیطی گاهی دوره تخمگذاری این آفت طولانی می گردد.

در نتیجه در مزارع پنبه مراحل مختلف رشد این آفت یعنی تخم ، لاروریز، متوسط و درشت مشاهده می شود ودر نهایت تداخل نسل های دوم و سوم کرم قوزه در مزارع پنبه بوجود می آید. پروانه این آفت تخم های خود را بیشتر روی برگهای جوان و قسمت انتهائی بوته های پنبه می گذارد و لارو آن پس از خارج شدن از تخم ضمن تغذیه از برگهای جوان و غنچه به سمت پائین بوته حرکت می کند و پس از رسیدن به مرحله رشد کامل در خاک تبدیل به شفیره می گردد. با توجه به اینکه بوته های پنبه تقریبا"به فاصله هر 3 روز گره جدید و برگهای جوان تولید می نماید لذا به فاصله حدود هر 3 روز محل جدید برای تخم گذاری آفت فراهم می گردد. خروج لارو از تخم با توجه به گرما حدود 3 تا 5 روز طول می کشد. بنابراین باتوجه به تولید برگهای تازه تقریبا" به فاصله هر چهار روز در مزارع پنبه و تداوم دوره تخم گذاری وطول مدت رشدو تغذیه لارو، در این شرایط کنترل این آفت صرفا"از طریق مبارزه شیمیایی بسیار مشکل می شود.

چگونگی کنترل کرم قوزه با حشره کش ها

مواردی از قبیل انتخاب حشره کش،میزان مصرف،نحوه مصرف وروش تهیه محلول سم برچگونگی کنترل آفت توسط حشره کش ها تاثیر می گذارند.

1-   انتخاب حشره کش : یکی از موارد مهم ، انتخاب سم حشره کش با توجه به نحوه فعالیت و تغذیه آفت ، جمعیت آفت ، مراحل مختلف رشد آفت می باشد . چون حشره کش ها از نظر سرعت تاثیر ، شدت تاثیر و دوام تاثیر آنها روی آفت با هم اختلاف زیادی دارند. بعضی از حشره کش ها آفات را بتدریج کنترل می کنند و از نظر حفظ موجودات مفید روی مزارع پنبه قابل توجه می باشند و بعضی دیگر به صورت ضربتی و سریع آفات را کنترل می کنند و از نظر کاهش جمعیت حشرات مفید زیان آور می باشند. در صورت عدم انتخاب صحیح سم در مبارزه با آفت نتیجه مطلوب از کنترل کرم قوزه پنبه بدست نخواهد آمد.

2-   مقدار سم مصرفی در واحد سطح : عامل مهم دیگر در تاثیر سم بر روی آفت تعیین میزان سم مصرفی با توجه به نحوه فعالیت و تغذیه آفت ، تراکم آفت ، چگونگی رشد بوته های پنبه و تراکم آنها می باشد.

3-   تهیه محلول سم : برای پوشش دادن تمام سطوح اندام گیاهی از قبیل رو و پشت برگها و غنچه ها ، گل ها و قوزه ها و شاخه ها با سموم حشره کش تعیین مقدار آب لازم برای تهیه محلول سم می باشد. هر چه آب لازم برای تهیه محلول سم با توجه به نوع سم ، فعالیت آفت و تراکم و رشد بوته ها به نحو صحیح تعیین گردد تاثیر حشره کش افزایش می یابد . ضمنا" کیفیت آب در تهیه محلول سم نیز مهم می باشد چون دوام حشره کش ها در آب های قلیائی کاهش می یابد.

4-   نحوه سمپاشی : با توجه به نحوه فعالیت کرم قوزه که از قسمت انتهائئ بوته به سمت پائین بوته حرکت می نماید. لذا لازم است تمام اندام فوقانی ، میانی و تحتانی بوته ها با استفاده از دستگاه سمپاش مناسب با سم حشره کش پوشش داده شوند. سمپاشی غلط موجب کاهش تاثیر سم می گردد.

5-  دوام سم برروی اندام گیاهی: با توجه به اینکه بوته های پنبه به فاصله تقریبا" هر 3 روز برگها و غنچه های جدید می دهند و دوره خروج لارو از تخم حدودا" 3 تا 5 روز طول می کشد و لارو ریز به مدت حدود 2 تا 3 روز در اندام فوقانی فعالیت دارد بنابراین مدتی طول می کشد که لارو این آفت خود را به قسمت میانی بوته پنبه برسانددر نتیجه پس از آنکه مدتی کوتاه از سمپاشی گذشت در مزرعه رشد جدید بوجودمی آید که سم نخورده است و کاهش تاثیر سم حشره کش درقسمت سمپاشی شده بوجود آمده است.

بیماری بلایت باکتریایی پنبه

                                           وحیده مصطفی لو

این بیماری یکی از بیماری های مهم پنبه در دنیا محسوب می شود که میزان خسارت بیماری بسته به فنولوژی گیاهان میزبان رقم مورد کاشت و شرایط مساعد محیطی برای عامل بیماری زا (باد. باران و هوای نسبتا" گرم در مدت زمان لازم) متغیر می باشد که می تواند در ارقام حساس پنبه تمام محصول را از بین ببرد. عامل بیماری زا به نام علمی Xanthomonas axonopodis pv. Malvacerumمی تواند درتمام مراحل رشد گیاه به همه قسمت های هوایی حمله نموده و علایم متنوعی چون بلایت گیاهچه ( seedling blight)سیاه شدن ساقه ( black arm)لکه زاویه ای برگ (angular leaf spot)، و پوسیدگی قوزه( (boll rotد نماید .البته تمام این علایم دریک مرحله از رشد گیاه با هم دیده نمی شود و یا لاقل به یک شدت نمی باشد.

اولین علایم بیماری روی کوتیلدون( (cotyledon) )، به صورت لکه های گرد تا بیضی کشیده مشاهده می شود دراین مرحله از فنولوژی گیاه اگر لکه ها روی هیپوکوتیل (hypocotyle)به صورتی باشد? که تمام قطر طوقه را الوده سازد منجر به مرگ گیاهچه می گردد. ( seedling blight )درصورتی که گیاهچه به صورت موضعی الوده می شود و از بین نرود بعنوان کانون الودگی درمزرعه محسوب شده که توسط حشرات، باران و ....باعث شیوع و گسترش بیماری درمزرعه خواهد بود.علایم روی برگ بشکل لکه های زاویه دار نمایان گشته که ابتدا بشکل نقاط ریز اب سوخته بین رگبرگ ها بوده که بتدریج این نقاط بزرگ و به رنگ قهوه ای تیره متمایل به سیاه گوشه دارتبدیل می شوند. گاهی عامل بیماری زا با الوده نمودن دمبرگ که الودگی به رگبرگ اصلی برگ نفوذ نموده و انرا سیاه می نماید که در صورت شدت الودگی برگهای الوده ریزش می کنند.علایم بیماری روی ساقه ها با ظهور لکه های کشیده رنگ قهوه ای تیره که ابتدا مرطوب و بعد خشکیده و پوست ساقه کمی چورکیده می شود ظاهر می گردد. گاها زمانی که ساقه بالاتر از محل لکه به رشد خود ادامه دهد و اندام زایشی و رویشی متعدد تولید نماید دراثر وزش باد و سنگین شدن بوته و به علت سست بودن بوته درمحل لکه کمر بر می شود.علایم الودگی دراندام زایشی ابتدا روی براکته ها و قوزه ها ی بشکل نقاط گرد ابگز شده که بتدریج قهوه ای متمایل به سیاه مشاهده شده که باعث ریزش قوزه های جوان می گردد.درصورت شدت گرفتن الودگی لکه ها به داخل قوزه نفوذ کرده و سبب پوسیدگی داخلی یا خارجی قوزه ( boll rot )می شود .ضمناحشرات (سن های .Dysdercus spp )با تغذیه از قوزه های الوده باکتری را بدرون قوزه منتقل کرده و درصورتی که قوزه کاملا پوسیده نشود باکتری روی کرک ها وسطح بذر قرار می گیرد.درنتیجه تغذیه حشرات و از طریق نیش انها بیماری می تواند بداخل بذر منتقل شود. بیمارگر دربذر و بقایای خشکیده گیاهی زمستان گذرانی کرده و بیماری به سال دیگر انتقال می دهد که در واقع مهمترین عامل انتقال و اشاعه وشروع الودگی درمزارع پنبه بذور الوده می باشند .عوامل دیگر انتقال و گسترش بیماری در مزارع الوده می توان ا فات مکنده (سن و زنجرها)ابیاری ،باد ،ادوات کشاورزی و.....نام برد. در سودان از ترکیبات جیوه ای برای پوشش بذر ها به منظور کنترل بیماری های گیاهچه ای استفاده می شود .

در تانزانیا ضد عفونی توسط ترکیبات برونوپل ، حرارت آلودگی داخلی را رفع می کنند و باید همیشه در کاربرد قرنطینه ای استفاده شود

سس و مبارزه با آن در مزارع و باغ ها
دوستان عزیز برای آشنایی بیشتر با این انگل مخرب  ابتدا مشخصات گیاهشناسی سس مورد مطالعه قرار میگیرد و سپس راههای مبارزه و کنترل آن به خصوص در یونجه زار ها و باغ ها  مورد بررسی قرار می گیرد .
 
 مشخصات گیاهشناسی :
تیره سس (Cuscutaceae )
 گیاهانی انگلی . یک ساله و یا چند ساله. غالبا بالا رونده و پیچان . معمولا بدون کلروفیل. ساقه ها توسط اندام های مکنده به میزبان چسبیده . بدون برگ به نظر میرسد. برگ ها به فلس های کوچک تقلیل یافته (تبدیل شده). گل ها نر ماده . منظم . کم و بیش گوشتی . معمولا دسته ای در گل آذین سر سان (بعضی اوقات چتری یا سنبله مانند). محوری و بدون گرزن مانند . کاسه و جام گل در قاعده لوله ای . مهمولا 5-4 لوبه . سفید . قرمز . گاهی زرد . پرچم ها 4-5 تایی . مساوی تعداد لوب های جام گل . روی گلبرگی  متناوب با لوب های جام گل . فلس های گلبرگ نما بر روی لوله جام گل زیر هر پرچم رشد می کنند (دیده می شود) . تخمدان زبرین (فوقانی). دو خانه ای. هر خانه دارای دو تخمدان واژگون . خامه دوتایی یا به هم پیوسته . منفرد انتهایی . میوه کپسول .شکوفای سر پوشی (مجری) یا منظم . 1- 4 دانه ای . جنین فاقد لپه .
از این تیره جنس ()یا سس با حدود 22 گونه در ایران وجود دارد . همگی پارازیت هستند و بر روی گیاهان مختلف زراعی مثل یونجه . ریحان . سماق . اسپرس . داوودی. اسکنبیل . کلاه میر حسن . و خار شتر دیده می شود .
دوستان عزیز توجه فرمائید که  موضوع مورد نظرما بیشتر بر روی سس یونجه زار ها و باغ ها خواهد بود .
    
مشخصات کلی سس:
سس گیاهی است یک ساله و انگلی با نام علمی (Cuscuta  )از خانواده ( Cuscutaceae )که بعضی ها از آن به عنوان تنها عضو انگلی خانواده(Convolvulacrae )(پیچک) یاد می کنند .
سس یونجه :
رنگ رشته های این سس نارنجی مایل به زرد است.مهم ترین میزبان آن یونجه است . سس نه تنها طعم یونجه را به عنوان علوفه نامطلوب می سازد بلکه آن را تا حدی نیز سمی می نماید. در صورت کنترل ننمودن آن محصولاز نظر کمی و کیفی کاهش یافته و عمر مزرعه کوتاه می شود . میزبان های دیگر این سس عبارتند از : چغندرقند. بعضی از سبزی های جالیز . شبدر قرمز . نخود سفید.
سسی که معمولا به علف های هرز کنار مزارع و جاده ها . به خصوص خارشتر میزند . از این نوع سس است.
سس درختی :
این سس شاید یکی از قوی ترین علف های هرز موجود در جهان باشد که ضخامت رشته های سبز رنگ و یا قرمز آن به 3 میلی متر می رسد . میزبان های این انگل را انواع درختان و درختچه ها تشکیل می دهندکه مهمترین آنها در ایران عبارتند از : مو . انار. مرکبات . زیتون . انواع درختان میوه . رز و سبزی ها نیز از دیگر میزبان های سس درختی  به شمار می آیند .سس درختی در صورت کنترل ننمودن آن می تواند شاخه ها و یا درخت را کاملاخشک نماید.
________________________________________
کنترل سس
1- توصیه های عمومی :
- استفاده ار بذر سس گیری شده هنگام کاشت محصول
- در صورت استفاده ار کود حیوانی باید حتما از نوع پوسیده آن استفاده شود تا اگر به بذر سس آلوده باشد از میان برود .
- علف های هرز واسطه مناسبی برای اتصال سس به محصول می باشند لذا کنترل علف های هرز و باغ یکی از بهترین راه های مبارزه با سس می باشد .
- از تعلیف دام در محل های آلوده به سس بذر نشته خودداری شود زیرا این بذر ها می توانند توسط فضولات دام به مناطق دیگری انتقال یابند .
- سس را قبل از به بذر نشستن به هر طرق ممکن نابود نمایید:مکانیکی.شیمیایی. سوزانیدن و غیره . زیرا همین بذرها خاک را برای سال آینده آلوده می سازند .
- هر قطعه از رشته های سس در طول فصل بهار و تابستان به تنهایی می تواند رشد کرده و آلودگی ایجاد نماید.لذا به هنگام مبارزه مکانیکی کلیه سس های کنده شده باید در جایی به دور از محصول جمع آوری و روی آن نیز خاک ریخته شود . یا بهتر  این که سوزانیده شوند تا بذرهای موجود نیز از میان بروند.
- ایجاد تناوب زراعیدر زمین های آلوده به سس با کاشت محصولات مقاوم مانند: گندم . جو . ذرت و یا سویا .
- شخم عمیق بذر های جدبد سس را به عمق خاک می برد و از جوانه زدن آنها جلوگیری به عمل می آورد.زمین های که به این منظور شخم زده می شوندباید تا چندین سال بعد شخم عمیق زده نشوند تا از بالا آمدن بذور دفن شده جلوگیری به عمل آید . البته این عمل باعث می شود تعدادی از بذرهای دفن شده در عمق خاک نیز به سطح آورده شوند برای مبارزه با این بذور تیلر و یا شخم کم عمق در بهار جوانه های سس را نابود می سازد .
- کنترل سس های حواشی مزرعه با روش های توصیه شده (مکانیکی . شیمیایی . سوزانیدن و غیره) برای پیشگیری از انتقال بذر آن از طرق کانال های آبیاری . حیوانات و غیره .
تاخیر در آبیاری محصول تا حد زیادی که به آن آسیبی وارد نشود و در نتیجه خشک نگه داشتن خاک تا عمق 2 سانتی متر مانع از جوانه زدن بذر سس می شود.
2- مبارزه  با سس در مزارع و یونجه:
- استفاده از بدر سس گرفته شده هنگام کاشت .
- کاشت یونجه در اواخر تابستان  یا در پاییز به جای بهار آلودگی اولیه سس را با رسیدن فصل سرما از میان می برد.
- کاشت با تراکم بالا ایجاد سایه نمی نماید و از جوانه زدن سس جلوگیری به عمل می آورد .
- در مناطقی که یونجه باید در بهار کاشته شود می توان از 15-12کیلو گرم در هکتار علف کش دکتال (کلرتال دیمیتل75درصد پودر)قبل از سبز شدن یونجه و علف های هرز از جمله سس استفاده نمود . در یونجه چند ساله (از سال دوم به بعد)دکتال را می توان در اواخر زمستان اندکی قبل از رویش بهاره یونجه سمپاشی نمود . هنگام مصرف این علف کش زمین باید از رطوبت کافی برای  تاثیر بیشتر سم برخوردار باشد . بنابراین در صورت خشک بودن زمین یک نوبت آبیاری مزرعه توصیه می شود .
- در صورتی که پیشگیری های فوق انجام نشد و یا به عللی موثر واقع نشد و مزرعه باز هم به سس آلوده گردید لکه های آلوده به سس را می توان به روش های زیر از میان برد : پاشیدن محلول1% پاراکوت(یا3لیتر در هکتار)در منطقه آلوده به سس . سوزانیدن منطقه آلوده توسط شعله افکن و یا وسایل مشابه . پاکسازی مکانیکی منطقه از سس و بیرون بردن انگل به خارج از مزرعه .
- در صورتی که منطقه وسیعب از مزرعه به سس آلوده باشد می توان توسط علفکش رانداپ(گلیفوزیت41درصد ای سی) به میزان 730-360سی سی در هکتر زمانی که یونجه ارتفاع 25- 20 سانتی متر داشته باشد سمپاشی نمود . این سمپاشی باید یک با پس از ده روز تکرار شود .
در یونجه سال اول سمپاشی باید در زمان 8 برگی یونجه انجام پذیرد .
- در زمان آلوده بودن یونجه به سس برداشت محصول باید قبل از به بذر رفتن سس صورت پذیرد تا از انتشار بذر ممانعت شود.
- از سال دوم به بعد تاخیر در برداشت یونجه با سایه انداختن روی زمین مانع جوانه زنی بذر سس می شود
3- مبارزه با سس درختی در باغ ها :
معمولا باغ هایی به سس آلوده اند که از نظر مدیریت علف های هرز ضعیف هستند . بنابراین بهترین اقدام  برای آلوده نشدن باغ ها به سس مبارزه کلی با علف های هرز آن می باشد . زیرا علف های هرز به خصوص بعد از بلند شدن واسطه مناسبی برای رسانیدن سس  به سبزینه درختان هستند.
بریدن پا جوش درختان و حتی الامکان شاخه های نزدیک به زمین امکان آلوده گی به سس را به حداقل می رساند .
برای مبارزه با علف های هرز در باغ ها (به خصوص انار)می توان در اوایل رشد سس و غلف های هرز توسط محلول1% پاراکوت (یا 3لیتر در هکتار)سمپاشی نمود . ممکن است عملیات سمپاشی یک یا دو بار دیگر در طول فصل رویش نیاز باشد که باید انجام شود . توجه داشته باشید که علف کش پاراکوت در اثر برخورد با هرگونه سبزینه گیاهی آن را خشک می کند بنابراین هنگام سمپاشی سم نباید به سبزینه درخت اصابت نماید.
در باغ های انگور به خصوص انگور خوابیده توصیه می شود قبل از شروع رشد بهاری سطح باغ توسط 15-12 کیلو گرم دکتال سمپاشی شود و اگر زمین مرطوب نباشد یک نوبت آبیاری پس از سمپاشی انجام شود . استفاده از دکتال در باغ های انار و سایر باغ های آلوده به سس در صورت مقرون به صرفه بودن توصیه می شود .
مبارزه مکانیکی با علف های هرز و استفاده از انواع ابزار و تیلر به تعداد دفعات مورد نیاز نیز در کنترل سس و علف های هرز موثر می باشد .
بعضی از باغداران سس درختان را با دست سس گیری کرده آنهارا در مکانی خارج از باغ می سوزانند . این کار در کاهش و جلوگیری از گسترش آن موثر است ولی درختان را کاملا از سس پاک نمیسازند و به این ترتیب مقداری سس روی درخت باقی می ماند که به بذر می نشیند و باغ را برای سال آینده آلوده می سازد .
یکی دیگر از راه های مبارزه با سس و علف های هرز در باغ ها به خصوص باغ های انار . چرانیدن گوسفند است . به این صورت که در اوایل رشد علف های هرز و سس یک یا دو بار گوسفند را در باغ می اندازند . تجربه نشان داده است که این روش بسیار موفق و موثر است .

منابع :
1- شیمی.پرویز (سس و مبارزه با آن زیتون شماره 133)
2- مداح. محمد باقر .(سس یونجه و مبارزه با آن  از انتشارات ترویج شماره 163)  
3- مظاهری علی . (بیولوژی سس و طریق مبارزه با آن در مزارع در دومین گنگره گیاهشناسی)
4- Abu _ irmaileh . B.E 1996 . Management of parasitic Weeds (Orobanche and  cuscuta spp) in North Africa & East . second international weel cong .